Denominacja to zmiana systemu walutowego w określonym kraju. Polega ona na wycofaniu znajdującego się dotychczas w obiegu znaku pieniężnego i zastąpienie go nowym. Jest to reforma pieniężna, która zazwyczaj dokonuje obniżenia nominału dotychczasowej waluty, która wskutek wysokiej inflacji, doprowadziła do emisji przez bank centralny danego kraju, banknotów o wysokich nominałach.

Rodzaje denominacji

Wyróżnić można wiele rodzajów denominacji, które można usystematyzować wg poniższych kryteriów:

• Kryterium celu denominacji:

– ekonomiczno – finansowy: np. stabilizacja waluty, likwidacja nadmiernej ilości pieniądza na rynku powstałej na skutek wysokiej inflacji;

– pozaekonomiczny; np. przyczyny społeczne

• Kryterium uzyskania mocy prawnej znaków pieniężnych:

– natychmiastowa (stare znaki pieniężne tracą ważność w dniu wejścia do obiegu nowej waluty)
– odroczona (stare znaki pieniężne tracą swą ważność w określonym terminie różnym od dnia wejścia w życie denominacji)

• Kryterium operacyjne:

– ustalona z wyprzedzeniem, w określonym terminie

– nieustalona, wprowadzona z dnia na dzień

• Kryterium proceduralne
  – wymiana waluty następuje w krótkim czasie
  – wymiana waluty następuje w długim okresie czasu
• Kryterium skutków ekonomicznych, które mają być wynikiem przeprowadzonej reformy pieniężnej:

– denominacja ekwiwalentna to najczęściej występująca, wzorcowa forma wymiany waluty, czyli zasobów gotówkowych, wkładów bankowych i oszczędnościowych dokonywana według wcześniej ustalonej, takiej samej proporcji w stosunku do płac, cen, zobowiązań
– denominacja nieekwiwalentna polegająca na wymianie waluty według różnych proporcji dla cen, płac, zobowiązań

Przykłady denominacji na świecie

Francja, rok 1960 – denominacja polegająca na wprowadzeniu nowej jednostki monetarnej – tzw. „ciężkiego” franka o wartości równej 100 starych franków (1:100), przeprowadzona z przyczyn ekonomicznych.

Rosja, rok 1947 – denominacja, polegająca na zamianie „starego” rubla na „nowego” z przyczyn pozaekonomicznych, przeprowadzona z dnia na dzień, nieekwawiwalentna, bez okresu dwuwalutowości.

Argentyna, rok 1985 – denominacja jednostki pieniężnej z „peso” na „australa”.

Brazylia, rok 1986 – denominacja jednostki pieniężnej z „cruzeiro” na „cruzado”.

Boliwia, rok 1987 – denominacja jednostki pieniężnej z „peso” na „boliviano”.

Bibliografia:

• Ciżkowicz P. (2010), Inflacja. Inwestycje. Polityka Pieniężna. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
• Czarny E. (red.) (2005), Gospodarka Polski na przełomie wieków, NBP, Warszawa
• Jaworski W., Zawadzka Z. (red.) (2010), Bankowość: podręcznik akademicki, Poltext, Warszawa
• Panasiewicz-Deryło I. (2015), Reforma pieniądza w Polsce i na świecie, Mówią Wieki, 4